“Ca ngợi Hồ Chủ tịch” là bài hát đầu tiên và duy nhất mà nhạc sĩ Văn Cao viết về Bác.
Theo họa sĩ Văn Thao, con trai cả của nhạc sĩ Văn Cao, trong bài hát này, nhạc sĩ Văn Cao đã trìu mến gọi tên Người và danh xưng này sau đó được phổ biến rộng rãi, trở thành cách thức gọi thiêng liêng, trang trọng mà nhân dân dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Họa sĩ Văn Thao, con trai nhạc sĩ Văn Cao, có vóc dáng và thần thái giống hệt cha mình
Họa sĩ Văn Thao chia sẻ, thời điểm nhạc sĩ Văn Cao viết bài hát này, ông mới gặp Bác Hồ hai lần nhưng chưa có dịp trò chuyện và tìm hiểu về Bác. Cho đến khi trong quá trình làm trực tiếp kháng chiến, tác giả tận mắt chứng kiến tình ái cảm mà nhân dân dành cho vị lãnh tụ kính yêu. Đó là giải quyết gọi thân thương, gần gũi mà người dân hay sử dụng để nói về Bác. Chính ái tình ấy đã khiến nhạc sĩ Văn Cao xúc động và ý thức hơn, ân tâm hơn về vai trò lãnh đạo cách thức mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Cũng theo họa sĩ Văn Thao, đây là ca khúc đầu tiên và là ca khúc duy nhất nhạc sĩ Văn Cao viết về Bác. Nhưng các giai điệu trữ tình, xúc động này đã nổi tiếng ngay từ khi mới ra đời và cho đến hôm nay vẫn còn nguyên sức sống, sự lan tỏa. Đối với Văn Cao, đây thực sự là những tình ái cảm chân thành, trong sáng và thiêng liêng nhất về Bác.
ngày trước đó có người gợi ý Văn Cao viết về Bác nhưng ông chưa viết được. Để hiểu hơn về Người, ông chọn cách giải quyết đi nhiều nơi trong chiến khu, tiếp xúc với rất nhiều người dân, hỏi chuyện bộ đội để cảm nhận tình yêu cảm mà mọi người dành cho Bác.
Nhạc sĩ Văn Cao chỉ viết duy nhất 1 ca khúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh nhưng bài hát đã có sức lan tỏa mạnh mẽ trong công chúng.
"Sau chuyến đi khắp núi rừng Việt Bắc, chứng kiến tình ái cảm thực sự mà nhân dân dành cho Bác Hồ, bố tôi hiểu vai trò không gì có thể thay thế đã được của Bác đối với dân tộc Việt Nam. Hình ảnh của 1 vị lãnh tụ hiện lên giản dị và gần gũi trong suy nghĩ của Văn Cao, thôi thúc ông nhanh chóng hoàn thành ca khúc ca ngợi Hồ Chủ tịch", họa sĩ Văn Thao kể .
Ông cũng cho rằng giai điệu và ca từ mở đầu ca khúc được lấy cảm hứng từ chính hình ảnh lúc Bác Hồ đang tìm kiếm Bản Tuyên ngôn Độc xây dựng tại Quảng trưởng Ba đình vào ngày 2/9/1945. Lúc đó, nhạc sĩ Văn Cao đứng ở dưới khán đài với tư phương hướng giải quyết là thành viên trong Việt Minh cùng với một số chiến sĩ giải pháp mạng và hàng vạn đồng bào khác hướng nhìn, dõi theo giọng tìm hiều trầm ấm của Bác.
"Sự im lặng của hàng vạn con người khiến nhạc sĩ có cảm giác họ như đang nuốt từng lời Bác nói. Từ hình ảnh đó, ông mới viết thành một vài lời mở đầu đầy xúc động: "Người về mang tới niềm vui/ Mùa thu nắng tỏa Ba Đình/ Với tiếng Người còn dịu dàng như tiếng đất trời/ Người về đem tới xuân đời từ đất nước cằn/Từ bùn lầy cả cuộc đời vùng lên", họa sĩ Văn Thao cao hứng hát lại đoạn mở đầu trong sáng tác của cha mình. Ông cũng không giấu niềm tự hào khi cho rằng "Ca ngợi Hồ Chủ tịch như 1 bài thánh ca về Bác".
Ca khúc Ca ngợi Hồ Chủ tịch đã được nhạc sĩ Văn Cao giới thiệu vào đúng dịp sinh nhật Bác năm 1949. Ngay sau đó, bài hát được đông đảo nhân dân yêu mến và trở thành một trong một số ca khúc hay nhất viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh.
nhận định về nhiều giọng ca từng thể hiện bài hát Ca ngợi Hồ Chủ tịch, họa sĩ Văn Thao cho biết, ông ấn tượng với giọng ca của NSND Quý Dương. "Sau này, trong lớp ca sĩ trẻ, tôi thích phương hướng giải quyết thể hiện của NSƯT Đăng Dương", con trai nhạc sĩ Văn Cao chia sẻ.
